از طرفين مجروح كه يكى از آنها كشته شده است . اغلب متهمان دستگير و به شهر آورده شده‌اند و بازجويى از آنها آغاز شده . « از وزارت داخله به حكمران عراق تأكيد شد كه استنطاق مظنونين را تكميل نموده راپرت دهند تا قرار مجازات آنها داده شود . » 8 * دست از كار كشيدن كارگران هندى كمپانى نفت جنوب روزنامه اقدام در شماره امروز خود در خبرى كوتاه نوشت كه به دليل دستگيرى « مهاتما گاندى » رهبر نهضت مقاومت هند ، كارگران هندى كمپانى نفت انگليس و ايران دست از كار كشيدند . 9 * آتش‌سوزى در بارفروش كاروانسراى معروف به بادكوبه در شهر بارفروش ( بابل ) امشب طعمه حريف شد . آتش از يك مغازه قنادى شروع شد و پس از سرايت به ديگر دكانها نيمى از كاروانسرا را سوزاند . گفته شد محمد حسين خان سرتيپ رئيس قشون با نيروهايش در محل حاضر شده ، با متفرق كردن مردم ، گذاشتن قراول براى نگهدارى از اموال مغازه‌ها به خاموش كردن آتش كمك كرده‌اند . بنابراين گزارش يك صاحب‌منصب و دو نفر از افراد قشون بىهوش و يك نظامى هم زير آوار سوخته مىافتد كه نجاتش مىدهند . 10 * تشكر انجمن كليميان از مشير الدوله به دنبال درگيرى بين مسلمانان و كليمىها در محله يهوديهاى تهران ، امروز « چند نفر از طرف انجمن كليميها به همراه رئيس انجمن به دربار رفته و توسط آقاى شكوه الملك از حسن توجهى كه آقاى رئيس الوزراء از براى صيانت جان و مال كليميها مبذول فرموده‌اند ، تشكرات فوق العاده ملت كليمى را تقديم داشتند . » 11 * ديدار ميرزا عباس خليلى با مشير الدوله به دنبال انتقاد روزنامه اقدام از دولت مشير الدوله ، امروز پيش از ظهر ميرزا عباس مدير اين روزنامه 12 به دعوت مشير الدوله رئيس الوزراء به خانه او رفت و با يكديگر گفت‌وگو كردند . اين گفت‌وگو در شماره 26 روزنامه اقدام به چاپ رسيد . بخشى از گفت‌وگوهاى اين ديدار مربوط به استمرار بدون توجيه حكومت نظامى بود . مشير الدوله گفت كه اين ارثى است كه از دولت گذشته رسيده ، با اين حال از حكومت نظامى فقط يك اسم مانده ؛ روزنامه‌ها ، اجتماعات و تلگرامها آزاد است و سانسور اعمال نمىشود . خليلى گفت كه مراسلات گيلان سانسور مىشود و حكومت نظامى در شهرها در تمام امور دخالت مىكند ؛ وزير جنگ نبايد از حدود اختيارات خود تجاوز كند . در ادامه ، روى سخن به مجلس كشيده شد و خليلى از سيد حسن مدرس انتقاد كرد كه چرا او نصرت الدوله را كه يكى از عوامل عقد قرارداد 1919 بود به نيابت دوم رياست مجلس معرفى كرد . 13 خليلى از اين‌كه در ميان نمايندگان مجلس عده‌اى « فاسد و جانى و مختلس » هستند ، انتقاد كرد و مشير الدوله نيز حرفهاى او را رد نكرد . واپسين حرفها اين بود كه خليلى گفت : « در صورتى كه دولت كنونى موافق آرزو و اراده ملت عمل كند دوام و توفيق آن را خواهانيم . مشير الدوله : ما مىخواهيم با مردم متفقا كار كنيم . » 14 * عدم موافقت با صدور حكم رياست بلديه بروجرد به نام يمين الملك در پى درخواست حكومت بروجرد و لرستان مبنى بر صدور حكم رياست بلديه بروجرد به نام يمين الملك ، وزارت داخله در نامه‌اى كه امروز به مقصد بروجرد فرستاد يادآور شد كه بنابر نظام‌نامه تازه وزارت داخله استخدام تابع مقررات تازه‌اى شده كه صدور اين حكم را ممكن نمىگرداند . « چون آقاى يمين الملك مشمول حكم اخير نيستند ، نمىتوان در اين خصوص حكمى صادر كرد . » 15 * نامه وزارت امور خارجه درباره زندانيان اتباع خارجى وزارت امور خارجه امروز در نامه‌اى به وزارت داخله خبر زندانى بودن بيست تن از اتباع روس ، قفقاز و لهستانى را كه از كارگزارى گيلان اطلاع داده شده بود ، به آگاهى وزارت داخله رساند و درخواست كرد « امر لازم صادر بفرمايند كه آنها را در محاكم صالحه محاكمه نموده و در صورت ثبوت بىگناهى آنها را مستخلص سازند . » 16

--> ( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1116 ، ص 1 . ( 2 ) . همان ، صص 1 و 2 . ( 3 ) . كوچ‌نشينان حوزه ارسباران قره‌داغ از شش طايفه چلبيانلو ، قراچورلو ، محمد خان‌لو ، حسين كلو ، حاجى علىلو و قورتازلو تشكيل شده است . مردم طايفه چلبيانلو ، نسبت به ايلات ديگر ارسباران كمتر اسكان يافته‌اند . سردسير آنان كوههاى شيور و گرمسيرشان كنار رود ارس از لاريجان به بالا مىباشد . رياست ايل از قديم با اولاد خدر يا خضر سلطان جد حاجى على خان پدر رحيم خان بوده است . سواران چلبيانلو در جنگهاى ايران و روسيه ، افغان و خراسان شركت داشته‌اند . باقر خان ، رئيس اين طايفه در سال 1265 ق هنگام لشكركشى محمد شاه قاجار به هرات در جنگ غوريان هشت زخم برداشت ولى مردانه جنگيد و كشته شد . رحيم خان ابتدا نصرت السلطان و بعدا به سردار نصرت ملقب گشت و پس از فوت پدر ، رئيس ايل شد . در سال 1327 ق رؤساى ايلات و عشاير اردبيل ، مشكين شهر ، سراب ، خلخال و قراچه‌داغ متفقا او را با عنوان حضرت اجل رئيس خود قرار دادند . او كه به دستور محمد على شاه زمانى مأمور سركوب مشروطه‌خواهان آذربايجان شده بود در يكى از شبهاى رمضان 1329 به دستور بلورى كه همه‌كاره انجمن ايالتى و مشروطه‌خواهان بود به طرز فجيعى قطعه‌قطعه و كشته شد . پس از رحيم خان پسر او بيوك خان نصر الممالك به سردار نصرت ملقب گشته و مدتها رئيس طايفه بوده است . بيوك خان در سال 1313 ش در ارسباران درگذشت . كريم خان رشيد الدوله برادرزاده رحيم خان و پس از او عليقلى كريمى پسرش رياست طايفه را به عهده داشته است . ( افشار سيستانى ، ايل‌ها ، چادرنشينان و طوايف . . . ، ج 1 ، صص 112 ، 111 ، 110 ) . ( 4 ) . روزنامه ايران ، شم 1119 ، ص 1 . ( 5 ) . همان‌جا . ( 6 ) . روزنامه اتحاد ، شم 146 ، ص 1 . ( 7 ) . همان ، شم 147 ، ص 2 . ( 8 ) . همان‌جا . ( 9 ) . روزنامه اقدام ، شم 26 ، ص 2 . ( 10 ) . روزنامه ايران ، شم 1120 ، ص 3 . ( 11 ) . روزنامه اتحاد ، شم 149 ، ص 2 . ( 12 ) . عباس خليلى فرزند اسد اللّه و از نوادگان حاج ميرزا حسين حاج ميرزا خليل از مراجع بزرگ شيعه در دورهء مشروطه در سال 1272 ش به دنيا آمد . او در نجف متولد شد و همان‌جا هم تحصيل كرد . به دنبال پيدايش نهضت ضد انگليسى در عراق به مبارزه عليه انگليسها پرداخت كه از طرف آنها به اعدام محكوم شد ولى از عراق به ايران آمد و در 1296 ش در روزنامه رعد به مديريت سيد ضياء الدين طباطبايى مشغول كار شد . سپس به كمك سيد ضياء الدين ادارهء روزنامه بلديه را به عهده گرفت . در